Trường Huấn luyện Công an được thành lập theo Nghị định số 215/NĐ-P2 của Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa. Trong giai đoạn 1946 - 1949, Trường Huấn luyện Công an có nhiệm vụ huấn luyện, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Công an đáp ứng yêu cầu của cuộc đấu tranh bảo vệ, giữ vững chính quyền cách mạng non trẻ.
Trường Huấn luyện Công an đổi tên thành Trường Công an Trung cấp theo Nghị định số 385/NV-2 của Bộ Nội vụ. Trong giai đoạn 1949 - 1953, Trường Công an Trung cấp có nhiệm vụ tổ chức những lớp huấn luyện chuyên nghiệp trong ngành Công an phục vụ cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược đang bước vào giai đoạn mang tính bước ngoặt, chuyển từ giai đoạn cầm cự sang phản công trên các mặt trận.
Trường Công an Trung cấp đổi tên thành Trường Công an Trung ương theo Sắc lệnh số 141/SL ngày 16/2/1953 của Thủ tướng Chính phủ.
Trong giai đoạn 1953 - 1974, Trường Công an Trung ương có nhiệm vụ đào tạo, huấn luyện cán bộ chi viện cho An ninh Trung ương Cục miền Nam, chiến trường Lào, chi viện cán bộ, giáo viên xây dựng Trường An ninh Trung ương Cục (tại Tây Ninh).
Trường Công an Trung ương đổi tên thành Trường Sĩ quan An ninh theo Quyết định số 2369/TCCB ngày 30/12/1974 của Bộ trưởng Bộ Công an.
Trong giai đoạn 1974 - 1981, Trường Sĩ quan An ninh chuyển sang giai đoạn phát triển mới, với mục tiêu mở rộng các loại hình đào tạo, bồi dưỡng, góp phần đào tạo đội ngũ cán bộ, sĩ quan An ninh đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ của cuộc đấu tranh bảo vệ ANQG.
Trong giai đoạn này, học viên củaNhà trường vừa tham gia nhiệm vụ học tập, vừa tham gia giải quyết các nhiệm vụ chính trị đột xuất của đất nước, như: tiếp quản chính quyền, cải tạo công, thương nghiệp ở miền Nam; khai thác hồ sơ địch - ngụy để lại; đập tan các nhen nhóm phản động và âm mưu gây bạo loạn, lật đổ; ngăn chặn hoạt động tổ chức đưa người trốn đi nước ngoài.
Đặc biệt là nhiệm vụ tham gia chiến đấu tại mặt trận biên giới phía Tây Nam, phía Bắc, góp phần bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc.
Trường Sĩ quan An ninh đổi tên thành Trường Đại học An ninh nhân dân theo Quyết định số 13/QĐ-BNV ngày 18/6/1981 của Bộ trưởng Bộ Nội vụ. Trong giai đoạn 1981 - 2001, Trường Đại học An ninh nhân dân có nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao ở các trình độ, mở rộng hợp tác quốc tế về đào tạo và nghiên cứu khoa học, ứng dụng và chuyển giao công nghệ trong bảo vệ an ninh, trật tự.
Trường Đại học An ninh nhân dân đổi tên thành Học viện An ninh nhân dân theo Quyết định số 967/2001/QĐ-BCA ngày 02/10/2001 của Bộ trưởng Bộ Công an. Từ đó đến nay, Học viện ANND có nhiệm vụ từng bước mở rộng phạm vi, quy mô đào tạo theo hướng đa ngành, đa lĩnh vực, đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy, nghiên cứu, tăng cường quản lý, nâng cao chất lượng dạy học đáp ứng yêu cầu của thực tiễn bảo vệ ANQG thời kỳ hội nhập quốc tế.
