Công tác nghiên cứu khoa học của Học viện

Công tác nghiên cứu khoa học của Học viện đã đặt nền móng cho việc xây dựng, hoàn thiện hệ thống lý luận nghiệp vụ công an và khẳng định vai trò là trung tâm nghiên cứu khoa học hàng đầu về an ninh quốc gia; hoàn thành tốt nhiệm vụ tham mưu chiến lược với Đảng, Nhà nước và Bộ Công an trong công tác bảo vệ an ninh quốc gia

- Kết quả nghiên cứu khoa học của Học viện đã góp phần khẳng định vai trò trung tâm nghiên cứu khoa học hàng đầu của ngành Công an 

Trong giai đoạn kháng chiến chống Pháp, với nhiệm vụ đào tạo, huấn luyện cấp tốc đội ngũ cán bộ Công an để bảo vệ chính quyền cách mạng non trẻ, nhà trường đã gấp rút triển khai biên soạn những bài giảng, tài liệu học tập phục vụ đào tạo, huấn luyện cho hàng ngàn cán bộ Công an thực hiện nhiệm vụ chính trị. 

Bước sang giai đoạn từ năm 1954 - 1996, với nhiệm vụ đào tạo cán bộ Công an có trình độ trung cấp, đại học phục vụ chi viện cho chiến trường miền Nam, kháng chiến chống Mỹ cứu nước và công cuộc bảo vệ an ninh, trật tự miền Bắc XHCN sau giải phóng, công tác nghiên cứu khoa học của nhà trường đã có những thành tích đáng kể: Cán bộ, giảng viên của nhà trường đã chủ trì nghiên cứu thành công 02 đề tài cấp Quốc gia, 11 đề tài cấp Bộ, 52 đề tài cấp cơ sở và các chuyên đề lý luận nghiên cứu với các Vụ, Cục, Công an các địa phương.

Những kết quả nghiên cứu khoa học trên tạo nền tảng để cán bộ, giảng viên của nhà trường tiếp tục nỗ lực và phát triển thêm thành tựu trong hoạt động nghiên cứu khoa học trong những năm tiếp sau. 

Từ năm 1996 đến nay, nhà trường đã tiếp tục chủ trì và nghiên cứu thành công 06 đề tài cấp Quốc gia, 159 đề tài cấp Bộ, 231 đề tài cấp cơ sở. Chỉ riêng từ năm 2008 đến nay, Học viện đã tổ chức thành công 12 hội thảo cấp Quốc tế, 05 hội thảo cấp Quốc gia, 38 hội thảo cấp Bộ, 34 hội thảo cấp Học viện trong lĩnh vực bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội. Cán bộ, giảng viên Học viện đã hoàn thành biên soạn hàng nghìn giáo trình, tài liệu dạy học. Trong đó, đã biên soạn nhiều giáo trình, tài liệu chuyên đề dùng cho các lớp bồi dưỡng, quy hoạch lãnh đạo cấp cao của ngành Công an, các lớp bồi dưỡng cán bộ công an nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào và Bộ Nội vụ Vương quốc Campuchia. Đặc biệt trong năm 2026, Học viện đã hoàn thành 12 bộ giáo trình nghiệp vụ cho Học viện An ninh quốc gia Lào theo chỉ đạo của đồng chí Bộ trưởng Bộ Công an.

Dưới sự hướng dẫn của cán bộ nghiên cứu, giảng viên, học viên của nhà trường đã tham gia tích cực vào hoạt động nghiên cứu khoa học. Chỉ tính từ năm 1996 đến nay, học viên của trường đã hoàn thành nghiên cứu 1.425 đề tài khoa học. Trong đó, có 132 đề tài khoa học của học viên đạt giải nhất, 189 đề tài giải Nhì, 280 giải Ba, 178 giải Khuyến khích cấp Học viện. Tham gia xét tặng giải thưởng sinh viên nghiên cứu khoa học do Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức với thành tích đạt được là 03 đề tài khoa học đạt giải Nhất, 06 đề tài đạt giải Nhì, 12 đề tài được giải Ba, 15 đề tài giải Khuyến khích cấp Bộ. Các học viên cũng tích cực tham gia các cuộc thi, các chương trình nghiên cứu do các tổ chức quốc tế, cơ quan, ban ngành của Trung ương và địa phương tổ chức và giành được nhiều giải thưởng cao. Từ năm 2006 đến nay, đã có khoảng 50 học viên đạt giải tại các cuộc thi cấp Quốc tế, gần 100 học viên đạt giải tại các cuộc thi cấp Quốc gia tổ chức. Qua đó, góp phần thúc đẩy học viên tích cực tham gia các hoạt động nghiên cứu, nâng cao thành tích học tập.

Qua 80 năm xây dựng và phát triển, các hoạt động nghiên cứu khoa học đã trực tiếp phục vụ công tác dạy và học, bồi dưỡng, nâng cao trình độ cán bộ, giảng viên và học viên của nhà trường cũng như cán bộ, chiến sĩ của lực lượng CAND. Kết quả các nghiên cứu khoa học của trường luôn được đánh giá cao, phát huy tác dụng tốt trong thực tiễn công tác, chiến đấu của lực lượng Công an. Qua đó, khẳng định vai trò, vị thế của Học viện là trung tâm nghiên cứu khoa học hàng đầu của ngành Công an.

- Kết quả hoạt động nghiên cứu khoa học của Học viện đã tạo dựng nền móng cho việc xây dựng, phát triển, hoàn thiện hệ thống lý luận nghiệp vụ Công an

Từ những năm đầu thành lập, Trường Công an Trung ương luôn là địa chỉ tin cậy trong thực hiện hoạt động nghiên cứu khoa học, xây dựng lý luận khoa học công an. Từ chỗ nội dung giảng dạy cho học viên chỉ là những vấn đề lý luận ban đầu hết sức sơ khai với hệ thống giáo trình, tài liệu dạy học ít ỏi, cán bộ, giáo viên của Nhà trường đã nỗ lực nghiên cứu, tổng kết thực tiễn để xây dựng nền tảng lý luận nghiệp vụ cơ bản, tạo nền móng đầu tiên cho các công tác nghiệp vụ khác của lực lượng CAND sau này.

Tổng kết thực tiễn các chuyên đề công tác nghiệp vụ là một phần quan trọng trong công tác xây dựng nền tảng lý luận nghiệp vụ về đảm bảo an ninh, trật tự. Kết quả của công tác tổng kết thực tiễn góp phần bổ sung, phát triển và hoàn thiện hệ thống lý luận nêu trên. Với tầm quan trọng đó, nhà trường luôn chú trọng cử cán bộ, giảng viên phối hợp với Công an các đơn vị địa phương tổ chức hoạt động tổng kết thực tiễn. Nổi bật như: Tổng kết thực tiễn công tác nghiệp vụ cơ bản; tổng kết công tác đấu tranh chống phản động trong thời kỳ đổi mới; tổng kết công tác đấu tranh chống gián điệp 35 năm phục vụ đường lối, đổi mới, hội nhập (1986 - 2021); tổng kết 35 năm công tác đấu tranh chống phản động (1986 - 2021), tổng kết 30 năm công tác công an thực hiện đường lối của Đảng về công tác tôn giáo (1990 - 2020), tổng kết công tác công an bảo vệ an ninh nội bộ (1997 - 2007); tham gia xây dựng Chỉ thị số 01/CT-BCA ngày 01/01/2022 về đấu tranh chống gián điệp, tham gia xây dựng Chỉ thị số 02 /CT-BCA ngày 11/01/2022 về đấu tranh chống phản động; tổng kết việc thực hiện Chỉ thị số 19/CT-BCA (năm 2014) về công tác đấu tranh chống gián điệp trong tình hình mới; tham gia biên soạn Từ điển Bách khoa CAND; phối hợp với Công an Quảng Nam, Đà Nẵng tổng kết hoạt động nghiên cứu Chiến lược bảo vệ an ninh quốc gia ở địa bàn này…

Ngoài hoạt động tổng kết thực tiễn, kết quả công tác nghiên cứu khoa học của cán bộ, giảng viên Học viện An ninh nhân dân đã góp phần hình thành và phát triển hệ thống lý luận nghiệp vụ về đảm bảo an ninh, trật tự; cung cấp những luận cứ khoa học để Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an kiến nghị với Đảng, Nhà nước và các bộ, ban, ngành đề ra các chủ trương, chính sách quan trọng trong bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội. Đến nay, Học viện đã cơ bản xây dựng được bề dày hệ thống lý luận trên các lĩnh vực như: Lý luận trong công tác đấu tranh chống gián điệp, chống phản động; đảm bảo an ninh nội bộ; phòng, chống “Diễn biến hòa bình”; “Cách mạng màu”, phòng chống xung đột xã hội, bạo loạn, lật đổ; đảm bảo an ninh kinh tế, văn hóa - tư tưởng; lý luận về điều tra các vụ án xâm phạm an ninh quốc gia; lý luận về quản lý nhà nước về an ninh, trật tự; đảm bảo an ninh mạng, an ninh thông tin; vấn đề an ninh phi truyền thống. Hệ thống lý luận này là cơ sở để biên soạn các giáo trình nghiệp vụ, các tài liệu dạy học phục vụ tốt công tác đào tạo, bồi dưỡng cho lực lượng CAND. 

Năm 2012, Hội đồng Lý luận Bộ Công an được thành lập với 05 tiểu ban. Với bề dày lịch sử thành tích nghiên cứu lý luận khoa học an ninh, Học viện đã vinh dự đóng góp vào hoạt động xây dựng, hoàn thiện hệ thống lý luận nghiệp vụ an ninh của Tiểu ban Lý luận về bảo vệ an ninh quốc gia. Đặc biệt, năm 2020, Học viện đã chủ trì và hoàn thành biên soạn bộ sách chuyên khảo Tổng tập lý luận nghiệp vụ an ninh. Đây là công trình khoa học có hàm lượng trí tuệ cao, công phu, đồ sộ có ý nghĩa lịch sử trong quá trình 80 năm xây dựng và phát triển Học viện. Thành quả này đã một lần nữa khẳng định, Học viện An ninh nhân dân luôn giữ vai trò là trung tâm nghiên cứu khoa học lớn, uy tín cao, giữ vai trò nòng cốt trong thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ trọng điểm của Bộ Công an, Bộ Khoa học và Công nghệ, Hội đồng Lý luận Trung ương và Hội đồng Lý luận Bộ Công an. 

Với bề dày nền tảng lý luận khoa học an ninh, trường là đơn vị uy tín, thường xuyên tham gia đóng góp ý kiến vào các dự thảo văn kiện, đề án, dự án của các ban ngành Trung ương, các đơn vị, địa phương. Điển hình như tham gia xây dựng báo cáo chuyên đề phục vụ tuyên truyền, phổ biến tư duy, nhận thức mới của Đảng về bảo vệ an ninh quốc gia theo tinh thần nghị quyết của các kỳ đại hội Đảng; tham gia xây dựng các đề án về bảo đảm an ninh kinh tế, hoàn thiện cơ chế, chính sách, pháp luật về rà soát, đánh giá an ninh đối với các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài; Đề án “Công giáo Việt Nam hiện nay - Kiến nghị, chủ trương và giải pháp”; Đề án “Phòng, chống hoạt động phục hồi FULRO, Tin lành Đê Ga”; Đề án “Phòng, chống hoạt động thành lập “Nhà nước Mông”, “Phòng, chống hoạt động thành lập “Nhà nước Khmer Krom”. Những ý kiến góp ý của nhà trường luôn được đánh giá cao, qua đó đóng góp tích cực vào việc hoàn thiện chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước.

- Công tác quản lý nghiên cứu khoa học luôn được chú trọng và quan tâm xây dựng, đổi mới

Ngay từ ngày đầu thành lập (25/6/1946), Nhà trường đã có bộ phận chuyên trách làm nhiệm vụ tổ chức, quản lý công tác nghiên cứu khoa học. Trong quá trình phát triển, nhà trường đã thành lập Phòng Quản lý Nghiên cứu khoa học, có nhiệm vụ giúp tổ chức, quản lý công tác nghiên cứu khoa học.

Học viện luôn quan tâm xây dựng, phát triển bộ phận chuyên trách nghiên cứu khoa học. Học viện là đơn vị đầu tiên trong các Học viện, trường CAND thành lập các đơn vị nghiên cứu khoa học chuyên trách. Năm 2015, Học viện được Bộ trưởng Bộ Công an phê duyệt thành lập đơn vị: Viện Khoa học an ninh thuộc Học viện An ninh nhân dân thực hiện nhiệm vụ trọng tâm là tổ chức các hoạt động nghiên cứu khoa học về những vấn đề liên quan an ninh quốc gia. 

Hoạt động quản lý thông tin khoa học, xuất bản tài liệu luôn được quan tâm và có bước phát triển đáng kể. Từ năm 1977, Phòng Tư liệu giáo khoa của Học viện đã biên tập và xuất bản tập san Thông tin tư liệu theo định kỳ hàng tháng. Đây là tập san đầu tiên đặt nền móng để nhà trường xuất bản Bản tin Thông báo khoa học năm 1994, sau đó là bản tin Thông tin Khoa học và Giáo dục an ninh theo định kỳ hàng quý. 

Năm 2006, Học viện đã xuất bản Tạp chí Khoa học và Giáo dục an ninh theo định kỳ hàng tháng và phát hành trong nội bộ ngành Công an. Từ năm 2006 đến nay, Học viện đã xuất bản 300 số Tạp chí, với hơn 6.000 bài viết, trong đó có 11 ấn phẩm xuất bản bằng tiếng Anh. Qua hoạt động xuất bản đã tạo một diễn đàn trao đổi học thuật về khoa học nghiệp vụ Công an, và công bố các kết quả nghiên cứu của cán bộ, giảng viên, học viên Học viện cũng như của các cán bộ, chiến sĩ, nghiên cứu viên của lực lượng CAND.

Công tác tổ chức in ấn, quản lý, lưu trữ các giáo trình, tài liệu nghiệp vụ an ninh luôn được đặc biệt chú trọng và bảo đảm tuân thủ quy định của pháp luật về bảo vệ bí mật nhà nước, các quy định về bảo mật của ngành Công an. Hệ thống giáo trình, luận văn, luận án, tài liệu nghiệp vụ của Học viện được in tại xưởng in của Học viện và phục vụ bạn đọc tại Thư viện nghiệp vụ. Hiện nay, Học viện có hệ thống thư viện với các phòng đọc đa dạng như: Phòng đọc nghiệp vụ, Phòng đọc dành cho cao học và nghiên cứu sinh, Phòng đọc dành cho học viên quốc tế, Phòng đọc thư viện số. Đến nay, thư viện có trên 33 nghìn đầu tài liệu, trong đó tài liệu số có trên 10 nghìn đầu. Thư viện luôn thường xuyên cập nhật các tài liệu mới về lý luận nghiệp vụ CAND để phục vụ công tác tra cứu, nghiên cứu của cán bộ, giảng viên và học viên Học viện. Nhằm hoàn thiện tiêu chí Trường trọng điểm quốc gia từ năm 2017 đến nay, Thư viện Học viện đã đăng ký quyền truy cập 02 cơ sở dữ liệu trực tuyến trong nước và 01 cơ sở dữ liệu quốc tế, gồm: Cơ sở dữ liệu khoa học và công nghệ Việt Nam - STD; Cơ sở dữ liệu kết quả nghiên cứu của Cục Thông tin khoa học và Công nghệ Quốc gia; Cơ sở dữ liệu quốc tế ProQuest Central. Đặc biệt, năm 2026 Học viện đã hoàn thành Thư viện Trung tâm góp phần hiện đại hóa công tác lưu trữ và thư viện.

Nhìn lại chặng đường 80 năm, Học viện đã thực hiện hiệu quả công tác tổng kết thực tiễn đồng thời đã xây dựng hệ thống lý luận phong phú, đa dạng, tương đối toàn diện về bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội và xây dựng lực lượng CAND. Qua đó, cung cấp những luận cứ khoa học để Đảng ủy Công an Trung ương, lãnh đạo Bộ Công an kiến nghị với Đảng, Nhà nước và các bộ, ban, ngành đề ra các chủ trương, chiến lược, chính sách quan trọng bảo vệ an ninh quốc gia, giữ vững ổn định trật tự xã hội, thúc đẩy phát triển kinh tế đất nước, hội nhập quốc tế trong tình hình mới.